الشيخ حسين المظاهري

98

كاوشى نو در اخلاق اسلامى وشئون حكمت عملى (فارسى)

حوران بهشت چشم ، همانند مرواريدهايى درصدف . نظير اين دو آيه در قرآن بيش از هزار مورد است . اين در حالى است كه شكنجه و لذت روحى براى دوزخيان و بهشتيان ، بيش از اينهاست و اگر خطايى نمى رسيد مگر ( اخسئوا فيها و لا تكلّمون ) 108 " در آتش گم شويد و با من سخن مگوييد . " و براى دوزخيان و نيز براى اهل بهشت خطابى نمى شد مگر : ( يا ايّتها النّفس المطمئنّه ارجعي الي ربّك ) 109 " اى نفس مطمئنه به سوى خدايت بازگرد " كافى بود كه اين عذاب بر ديگر گونه هاى عذاب و اين گونه لذّت بر ديگر گونه هاى لذّت ، برترى يابد . اين اشكال پيش مى آيد كه سنخ عذاب و عقاب ، با عمل موقت ، همسازى ندارد و با اعمال فراوان نيز ناهمسوست ، تا ديگر چه رسد به اعمال اندك موقت ولى قرآن در آياتى فراوان كه برخى از آنها بيان شد اين اشكال را پاسخ مىدهد . و اهل بيت عصمت كه قرآن تبيين مى كنند به صراحت پاسخ اين اشكال را مى دهند ، و ما پاره اى از اين روايات متواتر معنوى را پيشتر آورده ايم . چكيده پاسخ چنين است ، نعمتهاى بهشتيان و كيفرهاى دوزخيان در واقع ، چيزى نيست مگر همان اعمال ايشان كه به سوى ايشان بازگشته است . پس هر كه در اين دنيا بر گردن خويش ، غُل لجاجت و تعصّب و تكبّر داشته باشد و بر پايه همين غُلها گام بردارد ، سرنوشتش چنان خواهد بود كه خداوند مى فرمايد : ( انّا جعلنا في اعناقهم اغلالًافهي الي الاذقان فهم مقمحون و جعلنا من بين ايديهم سدّاًو من خلفهم سّداًفاغشيناهم فهم لا يبصرون و سواءعليهم ءانذرتهم أم لم تنذرهم لا يؤمنون . 110 و ما بر گردنهايشان تا زنخها غلها نهاديم ، چنان كه سرهايشان به بالاست و پايين آوردن نتوانند ، در برابرشان ديوارى كشيديم و در پشت سرشان ديوارى و بر چشمانشان نيز پرده اى افكنديم تا نتوانند ديد ، تفاوتشان نكند ، چه آنها را بترسانى و چه نترسانى ، ايمان نمى آورند .